Bunkerdag en documentaire "Pathfinder lost" van Omrôp Fryslân in het Kazemattenmuseum
In dit artikel:
Op zaterdag 30 mei 2026 openen ruim honderd bunkers langs de Nederlandse kust tegelijk hun deuren tijdens de elfde editie van Bunkerdag. Van Zeeland tot de Waddeneilanden kunnen bezoekers tussen 10:00 en 17:00 uur op meer dan honderd locaties een kijkje nemen achter het beton en de vaak verborgen geschiedenissen ontdekken. Het thema dit jaar richt zich op "verborgen verhalen", met speciale aandacht voor de Koude Oorlog — 2026 markeert 35 jaar sinds het einde daarvan — en hoe sommige Atlantikwall-bunkers daarin een nieuwe rol kregen naast hun oorsprong in de Tweede Wereldoorlog.
Op veel plekken zijn normaal gesloten ruimtes open: rondleidingen, exposities en filmvertoningen wisselen elkaar af en op diverse locaties brengen acteurs en historische voertuigen scènes tot leven. Voor kinderen is er een aangepast programma met speurtochten en opdrachten, zodat ook jonge bezoekers op een laagdrempelige manier kennismaken met de materiële resten en persoonlijke verhalen uit het verleden.
Een belangrijk centraal punt is het Kazemattenmuseum Kornwerderzand in Friesland. De kazematten zijn ingericht zoals tijdens de oorlog en belichten onder meer de beruchte mei-gevechten van 1940, toen 225 Nederlandse soldaten de Duitse opmars vertraagden. Op Bunkerdag zijn er audiovisuele rondleidingen, DAF YA-126 voertuigen te zien (in uitvoeringen als wapendrager, radiowagen en ambulance) en een uitbeelding door re-enactmentgroep Nullicedo-Friesland met twintig acteurs die dienstplichtscènes uit de jaren ’80 laten zien.
Een ander belangrijk verhaal dat op Bunkerdag aandacht krijgt, is de berging van de Lancaster ED603 uit het IJsselmeer in 2023. Die operatie leverde stoffelijke resten van drie bemanningsleden op en is vastgelegd door Omrop Fryslân in de documentaire 'Pathfinder Lost'. De film, die technisch en emotioneel de berging en identificatie belicht, draait in het Kazemattenmuseum; daar zijn ook onderdelen van het vliegtuig — een motor en een deel van een vleugel — te zien.
Op de Waddeneilanden doen meerdere locaties mee: op Schiermonnikoog is het Bunkermuseum Schlei (oorlogscommunicatiecentrum) open, op Ameland is de voormalige keukenbunker als museum ingericht en te bezoeken tijdens een thematische fietstocht, Terschelling heeft in de oude kantine een bezoekerscentrum met een sinds mei 2025 lopende expositie over het eiland in de oorlog, en op Vlieland is het gerestaureerde WN12H-bunkercomplex te bekijken dankzij vele vrijwilligers.
Praktische informatie: Bunkerdag loopt van 10:00–17:00 uur; kaartjes zijn dag-of verkrijgbaar als polsbandje bij deelnemende locaties. Tarieven: €4 voor kinderen (4–12 jaar), €7,50 voor bezoekers boven 12; kinderen tot en met 3 jaar en veteranen met geldige pas hebben gratis toegang. Meer details en het volledige programma staan op www.bunkerdag.nl.